Sıkça Sorulan Sorular.

Dijital ürünleri müşterilerimizle nasıl planladığımızı, tasarladığımızı, geliştirdiğimizi, yayına aldığımızı ve desteklediğimizi anlatan pratik bir rehber.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir projeyi ne kadar sürede tamamlıyorsunuz?

Süre, projenin kapsamına ve teknik zorluğuna göre değişiyor. Başka sistemlerle bağlantı kurulması, tasarım ihtiyacı ve geri bildirimlerin ne kadar hızlı geldiği de takvimi etkiliyor.

Bir web sitesi veya tasarım çalışması birkaç haftada tamamlanabilir. Ürünün ilk kullanılabilir sürümünü (MVP) geliştirmek birkaç ay alabilir, daha kapsamlı bir platformu ise aşama aşama hayata geçirmek gerekebilir. İhtiyaçları inceledikten sonra hangi aşamanın ne zaman tamamlanacağını ve ilerlemek için nelere ihtiyaç duyulduğunu gösteren bir plan paylaşıyoruz.

Yazılım projesinin fiyatı nasıl belirleniyor?

Fiyatı, üründe hangi özelliklerin olacağına ve bunları geliştirmek için gereken işe göre belirliyoruz. Kullanıcı rolleri, ürünün çalışacağı platformlar, entegrasyonlar, veri ve güvenlik ihtiyaçları, tasarımın kapsamı, takvim ve yayın sonrası destek bu hesabı etkiliyor.

Yapılacak iş belliyse proje için bir teklif hazırlıyoruz. Henüz açık sorular varsa önce bunları yanıtlayacağımız bir keşif çalışması ya da belirli bir ekip kapasitesiyle ilerlemeyi öneriyoruz. Bu sayede bütçeyi, yapılacak işlerin önceliklerine göre planlayabiliyoruz.

Özel yazılımla hazır yazılımın farkı nedir?

Hazır yazılımı daha kısa sürede kullanmaya başlayabilirsiniz ve ilk maliyeti daha düşük olabilir. Lisans koşulları, yapabileceğiniz değişiklikler ve diğer sistemlerle bağlantı seçenekleri ise sınırlı olabilir.

Özel yazılımı sizin iş akışınıza göre geliştiriyoruz. Mevcut sistemlerle bağlantılarını daha kontrollü kurabiliyor, ürün büyüdükçe kapasitesini artırabiliyoruz. Bunun başlangıç maliyeti genellikle daha yüksek oluyor. Hangi seçeneğin uygun olduğunu değerlendirirken kurulum maliyetiyle birlikte uzun vadede kullanım ve bakım için ne harcayacağınıza da bakıyoruz.

API ve sistem entegrasyonu ne kadar sürüyor?

Kaç sistemin birbirine bağlanacağı, API dokümantasyonunun ne kadar açık olduğu ve veriler üzerinde hangi dönüşümlerin gerektiği süreyi etkiliyor. Güvenlik ihtiyaçlarını ve test ortamlarına erişimi de hesaba katıyoruz.

Dokümantasyonu yeterli iki sistem arasındaki belirli bir entegrasyon birkaç haftada tamamlanabilir. Birden fazla eski sistemin, çift yönlü veri akışının veya işin durmaması gereken süreçlerin olduğu projelerde aşama aşama ilerliyoruz. Sistemleri inceledikten sonra gerekli hazırlıkları ve canlıya geçiş adımlarını içeren bir takvim paylaşıyoruz.

API'si olmayan veya dokümantasyonu eksik bir sistemle entegrasyon yapabilir misiniz?
Çoğu durumda entegrasyon yapabiliyoruz. Önce sistemin hangi bağlantı seçeneklerini sunduğuna bakıyoruz. Veritabanı erişimi, dosya aktarımı, webhook, mesaj kuyruğu veya güvenli otomasyon kullanılabilir. Resmî bir API olmadığında veri güvenliği, kullanım koşulları ve bağlantının bakımını sürdürmekle ilgili riskleri sizinle paylaşıyoruz. Ekrandaki bir değişiklikle bozulabilecek otomasyonlara bağımlı kalmadan, mümkün olan en kontrollü bağlantıyı kurmaya çalışıyoruz.
Gizliliği ve veri güvenliğini nasıl sağlıyorsunuz?

Güvenlikle ilgili kararları projeyi tasarlarken alıyoruz. İhtiyaca göre toplanan veriyi sınırlıyor, kullanıcı rollerine göre erişim tanımlıyor ve verilerin aktarılırken ve saklanırken şifrelenmesini planlıyoruz. Güvenli anahtar yönetimi, kod incelemesi, işlem kayıtları, yedekleme ve kullanılan yazılım bileşenlerinin güncellenmesi de bu planın içinde yer alıyor.

KVKK, GDPR ve kurumunuza özel gereksinimleri baştan birlikte belirliyoruz. Verilere erişimi, işi gereği ihtiyaç duyan kişi ve sistemlerle sınırlıyoruz.

Proje bittikten sonra bakım ve destek veriyor musunuz?
Proje bittikten sonra da bakım ve teknik destek verebiliyoruz. Bu destek hata düzeltmelerini, sistemin izlenmesini, güvenlik ve yazılım bileşeni güncellemelerini kapsayabilir. Performans iyileştirmeleri, küçük geliştirmeler ve yeni sürümlerin yayına alınması için de yardımcı olabiliriz. Hangi işleri üstleneceğimizi, ürünün işiniz için ne kadar kritik olduğuna, ekibinizin neleri yapabildiğine ve ne kadar hızlı yanıt beklediğinize göre birlikte belirliyoruz.
Değişiklik ve revizyon taleplerini nasıl ele alıyorsunuz?

Proje boyunca düzenli olarak bir araya geliyor, yapılan işi gösteriyor ve geri bildirimlerinizi alıyoruz. Talepleri ortak bir iş listesinde topluyoruz. Önce hangisine bakacağımıza karar verirken kullanıcıya ve işinize etkisini, başka işlere bağlı olup olmadığını ve teslim takvimini nasıl etkileyeceğini değerlendiriyoruz.

Üzerinde anlaştığımız revizyonlar mevcut plan içinde ilerliyor. Yeni bir talep kapsamı değiştiriyorsa süreye ve bütçeye etkisini sizinle paylaşıyor, onayınızdan sonra planı güncelliyoruz.

Yapay zeka çözümünün işe yaradığını nasıl ölçüyorsunuz?

Önce çözümden ne beklediğinizi ve bunu nasıl ölçeceğimizi birlikte belirliyoruz. Verdiği yanıtlar doğru ve tutarlı mı, kendisine verilen işi tamamlıyor mu, kullanıcılar memnun mu diye bakıyoruz. Yanıt süresi, işlem maliyeti, güvenlik ve ne sıklıkla insan müdahalesi gerektiği de takip ettiğimiz ölçütler arasında.

Prototipi, baştan belirlediğimiz test örnekleriyle değerlendiriyoruz. Kullanıma açıldıktan sonra da kalitesini izliyor, iyileştirme sırasını elde ettiğimiz sonuçlara göre belirliyoruz.

SEO ve performans için de çalışma yapıyor musunuz?

Teknik SEO ve performans çalışmalarını geliştirme sürecine dahil ediyoruz. Sayfanın HTML yapısını, başlık sırasını, metadata ve schema bilgilerini, canonical adreslerini ve site haritasını düzenliyoruz. Arayüzün farklı ekranlarda kullanılabilmesini ve erişilebilir olmasını da gözetiyoruz.

Hız için Core Web Vitals ölçümlerine, görsellere, sayfa boyutuna, ekranda yüklenme davranışına, önbelleğe ve sunucu yanıt sürelerine bakıyoruz. Anahtar kelime veya içerik stratejisi konusunda ihtiyaç varsa pazarlama ekibinizle birlikte çalışabiliriz.

Barındırma ve yayına alma konusunda yardımcı oluyor musunuz?

Barındırma altyapısını ürünün yapısına, beklenen trafiğe, güvenlik ihtiyaçlarına ve bütçenize göre planlayabiliyoruz. Test ve canlı ortamların kurulmasına, güncellemelerin otomatik test edilip yayına alınmasını sağlayan CI/CD akışına destek verebiliriz. Alan adı, SSL, yedekleme, işlem kayıtları ve sistemin izlenmesi için de yardımcı oluyoruz.

Bulut ve servis hesaplarının mümkün olduğunca size ait olmasını tercih ediyoruz. Böylece hesapların kontrolü uzun vadede sizde kalıyor.

Bakım ve teknik destek için nasıl bir çalışma planı yapıyorsunuz?

Önce ürünün işinizdeki yerini, bekleyen işleri, aylık geliştirme ihtiyacını ve ne kadar hızlı yanıt beklediğinizi konuşuyoruz. Buna göre aylık belirli bir ekip kapasitesi ayırabilir, düzenli geliştirme dönemleriyle veya talep geldikçe çalışabiliriz. Yanıt sürelerinin ve hizmet koşullarının bir anlaşmayla belirlendiği SLA modeli de seçenekler arasında.

Hangi işlere öncelik vereceğimizi, nasıl iletişim kuracağımızı, teslim aralıklarını ve raporlamayı baştan birlikte kararlaştırıyoruz. İhtiyaçlarınız değiştikçe çalışma planını da güncelliyoruz.

Başka bir ekipten kalan projeyi devralabilir misiniz?
Başka bir ekibin geliştirdiği projeyi devralabiliyoruz. Önce kodu, sistemin yapısını, çalıştığı ortamları, erişimleri, testleri, kullanılan bileşenleri, yayın sürecini ve bilinen sorunları inceliyoruz. Bu incelemeden sonra bir devir planı hazırlıyoruz. Planda riskleri, birikmiş teknik sorunları, eksik dokümantasyonu ve kısa sürede iyileştirebileceğimiz alanları paylaşıyoruz. Yeni geliştirmelere başlamadan önce sistemi, değişiklikleri güvenle yapabilecek kadar tanımayı hedefliyoruz.
Tasarım süreci nasıl ilerliyor?

Önce iş hedeflerinizi, kullanıcılarınızı ve çözmek istediğiniz sorunu anlamaya çalışıyoruz. Araştırma ve varsa mevcut ürünün incelenmesinden sonra kullanıcıların izleyeceği adımları, ekran taslaklarını ve prototipleri hazırlıyoruz. Geri bildirimlerinizle tasarımları ayrıntılandırıyor, farklı ekran boyutlarına uyarlıyor ve ortak bir tasarım sistemi oluşturuyoruz.

Geliştiricilerin tasarımı uygulayabilmesi için bileşenlerin farklı durumlarda nasıl görüneceğini ve çalışacağını belgeliyoruz. Geliştirme sırasında da uygulamanın tasarıma uygunluğunu kontrol ediyoruz.

Kaynak kodun sahibi kim olur?
Sözleşmede farklı bir koşul yoksa proje için özel olarak ürettiğimiz ve bedeli ödenen kaynak kodu ve proje varlıklarını size devrediyoruz. Açık kaynak ve üçüncü taraf bileşenler kendi lisans koşullarına tabi olmaya devam ediyor. Kod deposunu, dokümantasyonu, erişimleri ve yayına alma bilgilerini de düzenliyoruz. Projeyi kullanıp yönetebilmeniz için gerekli bilgilerin ve erişimlerin sizde olmasını sağlıyoruz.